Άνθρωπος

Όχι, η φωτογραφία δεν δείχνει τον άνθρωπο. Είναι μόνο μια αποτύπωση μιας οπτικής. Μια στιγμή. Από μια μεριά. Περίπλοκο; Όχι. Απλό.

Σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ημέρας. Με φως; χωρίς φως; με συννεφιά; μες το σπίτι; στη θάλασσα; στο πορτατίφ στο σαλόνι το βράδυ; πάντως σε μια στιγμή.

Από ένα μέρος, κι όχι από άλλο. Από αριστερά; από δεξιά; μπροσπίσω; αποπάνω; πλάγια και κάτω; από μακριά; από κοντά; κοντόμακρια; μακριόκοντα κι απόμερα;

Και μιας οπτικής κι όχι άλλης. Από κει που καταλάβαινε αυτός που πήρε τη φωτογραφία. Από κει που ένιωσε. Ή δεν ένιωσε. Από κει που θέλησε. Η όχι; Από κει που βρέθηκε ή από κει που μπόρεσε. Τόσο μπόρεσε, τόσο κατάλαβε, τόσο έκανε. Τόσο σκέφθηκε.

Και βάλε ακόμη: τι κάμερα έπαιζε, πώς διάβαζε το φως, αν ήταν καλός ο φακός κι αν καταλάβαινε τις αποχρώσεις το φιλμ – ήταν φιλμ αλήθεια ή ήταν κάνα κινητό; Και πότε γίναν αυτά; Τότε που ήταν ασπρόμαυρα; Μήπως όταν τα κινητά πιάναν μόλις λίγα πιξελάκια κι αυτό ήταν όλο; Μήπως αργότερα, με τα χάι σούπερ ντούπερ ανάλυσις; Μήπως έπεσε στη σκιά; Μήπως είχε αντανάκλαση; Μην πέσαν τα μαλλιά του στο πρόσωπο; Μη φύσηξε και μισόκλεισε τα μάτια; Και γιατί κοιτάει από κει; Εδώ κοίτα, δεν είπαμε;

Πολύπλοκα. Αλλά μπα. Ένα τίποτα είναι όλα αυτά. Ρυθμίζονται, όλα. Όλα μπαίνουν σε σειρά. Και σωστή μπορεί να γίνει η ώρα, και το φως, και η κάμερα, και στο σωστό μέρος να κάτσεις και τα σωστά να δεις. Προφεσιονέλ.

Και τι θα ’χεις καταφέρει; Τίποτα. Η φωτογραφία δεν δείχνει τον άνθρωπο. Σου έχει τύχει να χωρίσεις; Και μετά, πολύ αργότερα, που συμμαζεύεις τα πράματα και πέφτεις πάνω στη φωτογραφία την παλιά. Και την κοιτάς και λες κοίτα ρε τι όμορφος που ήταν. Πώς έγινε έτσι μετά. Κι όμως. Αν κοιτάξεις καλά θα τα δεις από τότε. Όλα θα τα δεις. Φαινόντουσαν. Αν φορέσεις τα έσω μάτια, όλα εκεί είναι, μπροστά σου. Τότε και τώρα και πάντα. Εκεί ήταν ήδη από τότε ο λόγος που αργότερα έγινε ό,τι έγινε και δεν υποφερόταν. Ο λόγος δεν έλειπε – είναι τα τότε μάτια σου που δεν συναντιόσασταν, αυτός ο λόγος κι εσύ. Κι είναι τα τώρα μάτια σου που ακόμα κοιτάν σαν τότε κι από κείνη την παλιά φωτογραφία βλέπουν μόνο αυτό που τότε βλέπαν. Για ξαναρώτα τα. Προσεκτικά ετούτη τη φορά. Χωρίς φωνές. Χωρίς να φοβάσαι. Εντάξει, θα πονέσει. Αλλά όσο πιο ήρεμα, τόσο λιγότερο. Για επαναδιατύπωσε το ερώτημα. Θα τα δεις. Όλα εκεί ήταν.

Αλλά όχι στη φωτογραφία. Όχι στο χαρτί το εκτυπωμένο. Στη μνήμη σου τη ζωντανή, την τότε, την αποτυπωμένη εντός – σ’ αυτήν τη μνήμη η τώρα μνήμη βρίσκει σχέση και ανταπόκριση. Δεν αιφνιδιάζεσαι, έτσι δεν είναι; Λίγη αφοβησιά και θα βεβαιωθείς. Ναι, ρε παιδί μου. Αυτός ήταν πάντα. Από κείνη την ωραία του τη φωτογραφία ώς σήμερα, η αιτία ήταν πάντα εκεί. Από κείνη τη στιγμή ώς τώρα, άλλος είναι που άλλαξε. Όχι εκείνος – έτσι δεν είναι;

Η φωτογραφία δεν δείχνει τον άνθρωπο.