typographos

Σα γιαπωνέζικα δεν ακούγονται; Αμ δεν είναι, κι ας μοιάζουν. Είναι ελληνικότατα. Διάλεκτος. Έχουν οι γλώσσες τέτοιες διαλέκτους μυστήριες που δεν τις βρίσκεις στο λεξικό. Απόκρυφες. Τις εφευρίσκουμε οι μεγάλοι και τις λέμε στα παιδιά. Πιάνουμε λεξούλες, τις συντομεύουμε, τις ανακατεύουμε, τραβάμε κι έναν αναδιπλασιασμό και τσουπ! Παιδικά, σου λέει. Και ψηνόμαστε ότι αυτή είναι η γλώσσα τους. Των παιδιών. Ότι έτσι μιλάν αυτά, κι ότι σ’ αυτή τη δική τους γλώσσα, έτσι πρέπει να τους μιλάμε και ’μείς. Ε, εκεί λοιπόν, το φαΐ είναι μαμ. Ε, ρε, τι είναι ο άνθρωπος. Πού να πάει η τρέλα, στα βουνά; Λες κι έχουν ανακαλυφθεί, ας πούμε, τίποτε παιδικές επιγραφές στη Μεσοποταμία και την Βαβυλώνα, επιγραφές που τις σκαλίσαν μωρά μιλάμε τώρα, και στις επιγραφές εκεί έχει μια ζωγραφιά κοκορέτσι και γράφει μαμ, άρα μαμ είναι το φαΐ στα παιδικά, έτσι κατέληξαν οι γλωσσολόγοι. Επιστημονικά πράματα. Ή μην είναι ειδικώς το κοκορέτσι; Έχουν διατυπωθεί αμφιβολίες σε δάφορα πέιπερς. Διότι παρεμπιπτόντως το κο...

Λεωφορείον ο Πόθος . Που δεν είναι λεωφορείον. A Streetcar Named Desire , δεν είναι μπας. Είναι στρίτκαρ. Τραμ δηλαδή. Που δεν ξέρεις πάντα πού πάει. Επειδή έχει ράγιες; Και; Σε άλλο μέρος μπαίνεις, αλλού βγαίνεις κι ο οδηγός αόρατος. Τι απ’ όλ’ αυτά συγγενεύει με βεβαιότητα; Το ’47 που έγραφε το έργο ο Τενεσί Ουίλιαμς , οι πόλεις είχαν τραμ. Κι η Μπλανς Ντιμπουά είχε πάει να επισκεφθεί την αδελφή της. Τη Στέλλα. Και τον κουνιάδο της τον Κοβάλσκι. Παιδί μάλαμα. Οι ζωές τους ανατέμνονται, έρχονται στο φως, και η Μπλανς, που είναι πολύ περίπλοκη για να επιβιώσει από τέτοιο χειρουργείο —και από τον Κοβάλσκι—, οδηγείται σε κατάρρευση. Η Στέλλα πιστεύει ότι η αδερφή της φυσικά είναι τρελή που πιστεύει ότι τη βίασε ο αντρούλης της, το παιδί μάλαμα, και παίρνει το μέρος του. Τι μένει; I have always depended on the kindness of strangers, λέει η Μπλανς με καμένο το μυαλό στους νοσοκόμους καθώς την πάνε στο τρελάδικο. Οπουδήποτε μπορεί να πηγαίνει ένα βαγόνι. Πάντα έπαιζαν οι συγγραφείς μ’ αυτήν...

スパイロ: Δεν είναι γράμματα! Δεν είναι αλφάβητο! Είναι συλλαβογράμματα. Δηλαδή κάθε γράμμα και μία συλλαβή. Έτσι δουλεύει το σύστημα: κα, κε, κι, κο, κου, ας πούμε, και μετά μα, με, μι, μο, μου, κι ύστερα σα, σε, σι, σο, σου, και πάει λέγοντας. Για κάθε σύμφωνο, πέντε συλλαβογράμματα, ένα με α, ένα με ε, με ι, με ο, και με ου. Έτσι γράφονταν τα ελληνικά πριν τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια στην Κνωσό και στις Μυκήνες. Γραμμική Β . Κι έτσι γράφονται κάποιες γλώσσες και σήμερα, όπως η αμχαρική . Σημιτική αφροασιατική γλώσσα, επίσημη της Αιθιοπίας. Δύο τέτοια συλλαβάρια, και όχι ένα παρακαλώ, χρησιμοποιούν και τα γιαπωνέζικα. Την Χιραγκάνα και την Κατακάνα . Κι ακόμη χρησιμοποιούν και κάμποσες χιλιάδες γράμματα - λεξούλες, τα λογογράμματα, τα Κάντζι – έτσι τα λένε. Όλα αυτά, μαζί κι ανακατεμένα. Στην ίδια φράση βρίσκεις κι απ’ τα τρία. Χιραγκάνα, Κατακάνα και Κάντζι. Πώς τα μαθαίνουν όλ’ αυτά, να τα διαβάζουν και να τα γράφουν; Ε, γραμματιζούμενος στα ιαπωνικά σημαίνει κάτι τις παραπάνω. Είναι ...

Πρώτα .._.. κι ύστερα ... Κι ύστερα ησυχία. Και μετά πάλι: .._.. κι ύστερα ... Και πάλι ησυχία. Και μετά, άλλη μια φορά. Τρεις φορές. Τον παλιό καιρό, έτσι στέλναν μήνυμα οι μαρκόνηδες. Οι ασυρματιστές δηλαδή. Μαρκόνης. Ο ασυρματιστής. Guglielmo Giovanni Maria Marconi , πρώτος Μαρκήσιος των Μαρκόνι. Ευγενής. Ευγενέστατος. Μπολονέζος. Από πατέρα Ιταλό και μάνα Ιρλανδή. Σχολείο δεν πήγε. Σπίτι ερχόνταν οι δάσκαλοι. Χημεία, Μαθηματικά, Φυσική. Στα δεκαοχτώ του ήξερε ήδη τον Χερτζ και τις εργασίες του. Και στα είκοσι είχε αρχίσει πειράματα με ραδιοκύματα. Στη σοφίτα. Στη Βίλα Γκριφόνε. Με βοηθό τον μπάτλερ του, τον Μινιάνι. Είχε βέβαια προηγηθεί ο Μορς. Samuel Finley Breese Morse . Εφευρέτης και ζωγράφος. Αμερικάνος. Που είχε σκεφτεί τον τηλέγραφο. Με το μονό σύρμα. Αυτουνού ο μπαμπάς ήταν πάστορας. Καλβινιστής και μέγας υποστηρικτής των Φεντεραλιστών – να τα βρούμε με τους Άγγλους, τι δουλειά έχουμε εμείς μ’ αυτούς τους διαβολο Γάλλους; Και πήγε —ο Μορς, ο μικρός— στο Γέιλ. Να σπουδάσει...

Αντίθετα απ’ ό,τι θα υπέθετε κανείς, οι Ιάπωνες μιλούν μια γλώσσα που απολύτως καμία σχέση δεν έχει με τα κινέζικα ή άλλες σινοθιβετικές γλώσσες. Μιλούν ιαπωνικά. Σκέτο. Γλώσσα συγκολλητική που ανήκει στην ιαπωνική γλωσσική οικογένεια, μαζί με τις ριουκιουανές γλώσσες, αυτές που ομιλούνται στα Νησιά Ριουκίου. Πώς γράφεται, η γλώσσα αυτή; Εδώ μάς θέλω. Γράφεται με πολλών ειδών γραφές, και μάλιστα με όλες μαζί. Μία από αυτές είναι τα Κάντζι. Θα πει «Χάντζικα», αν μας επιτραπεί ένας εξελληνισμός, δηλαδή τα γράμματα των Χαν της Κίνας. Γράμματα που έφθαναν στην Ιαπωνία σε έγγραφα, σφραγίδες και νομίσματα από την αχανή γειτονική Αυτοκρατορία. Είναι ένα λογογραφικό σύστημα, δηλαδή γράμματα - σχέδια. Αφαιρετικές αναπαραστάσεις που πια δεν παραπέμπουν άμεσα στην αρχική εικόνα. Ιδεογράμματα. Όπως τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά κι όπως τα λογογράμματα της Γραμμικής Α. Αν και παρμένα από τα κινεζικά, στα ιαπωνικά τα κάντζι δεν έχουν πάντα ούτε τον ήχο, ούτε το νόημα που έχουν στα κινεζικά. Έχει απομείν...

Το πρωί της 6ης Αυγούστου 1945, ο Τερουφούμι Σασάκι (佐々木 輝文), ιατρός, εικοσιπεντάχρονος τότε, βρισκόταν στον Ερυθρό Σταυρό, στο νοσοκομείο της Χιροσίμα (広島市), κάπου ενάμισι χιλιόμετρο από το επίκεντρο της έκρηξης. Ήταν από τους πρώτους που παρατήρησαν, κατέγραψαν τα συμπτώματα και επιχείρησαν να βοηθήσουν τους ασθενείς. Την ίδια στιγμή, από την άλλη μεριά της μεγάλης Θάλασσας, ο Χάρι Τρούμαν (Harry S. Truman), εξήντα ενός ετών, αρχηγός κράτους, βρισκόταν στο γραφείο του. Εκεί ήταν ακόμη βραδάκι της προηγούμενης ημέρας. Της 5ης Αυγούστου. Πρώτα εκδηλώνονται ναυτία και έμετοι. Και απώλεια της όρεξης. Ύστερα, λίγες μέρες ή και βδομάδες μπορεί να περάσουν χωρίς σοβαρά συμπτώματα. Εντάξει. Ίσως δεν ήταν και τόσο σοβαρό. Καμία σκέψη δεν τάραζε το μυαλό του Τρούμαν. Είχε ήδη δει τον Ρούσβελτ να του πεθαίνει. Και χιλιάδες χιλιάδων συμπατριώτες του να επιστρέφουν σε φέρετρα. Πιστός στη Συνθήκη του Κεμπέκ, είχε συνεννοηθεί προηγουμένως με τους Άγγλους, και ήδη γνώριζε τι θα έλεγε στον Στάλιν. Εί...