typographos

Δός μοι πᾷ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινήσω – δώσε μου τόπο να σταθώ, και τη γη θα μετακινήσω. Έτσι λένε ότι είπε ο Αρχιμήδης. Εντάξει. Λένε. Αλλά τα φέικ έπαιζαν από τότε. Σιγά μην είπε έτσι ο άνθρωπος. Ἐφ’ ᾧ λέγεται εἰρηκέναι, σημειώνει ο Πάππος ο Αλεξανδρεύς, δός μοί (φησι) ποῦ στῶ καὶ κινῶ τὴν γῆν. Στω, πάντως. Πού να σταθεί, έψαχνε ο αρχαίος σοφός. Ο Λούθηρος πάλι δεν είχε θέμα πού να σταθεί: Hier stehe ich. Σαφής. Ich kann nicht anders – αλλιώς δεν δύναμαι. Μάλιστα. Ούτε αυτός το ’πε ακριβώς έτσι. Αλλά τέλος πάντων είναι γενικώς παραδεδεγμένο ότι αυτό ήτο το νόημα: εδώ στέκομαι, κύριοι. Ούτε ο σταυρός έχει θέμα πού να στέκεται. Κι αυτός γνωρίζει πολύ καλά. Αφού δε θα πει ένα ξύλο κάθετο κι ένα ξύλο οριζόντιο, όπως το ’χουμε σήμερα στο μυαλό μας. Όχι. Σταυρός θα πει πάσσαλος. Βεβαίως – μη με κοιτάς έτσι: καὶ ἐπαναχωρήσασα ἡ πᾶσα στρατιὰ τήν τε ὑποτείχισιν καθεῖλον καὶ τὸ σταύρωμα ἀνέσπασαν καὶ διεφόρησαν τοὺς σταυροὺς παρ᾽ ἑαυτοὺς καὶ τροπαῖον ἔστησαν, γράφει ο Θουκυδίδης. Και συμπτύχθηκε, ...

Εξαιρετικό πράγμα τα διαλυτικά, και εξαιρετικό το σχετικό άρθρο της ακάματης κυρίας Μπίρμπα. Αλλά τι κανόνες και ξεκανόνες, απλό είναι το ζήτημα: άμα υπάρχει κίνδυνος να το περάσεις για δίψηφο φωνήεν, για αι=ε, οι=ι, ου=u κ.λπ., βάλε άνθρωπέ μου διαλυτικά να ’χεις το κεφάλι σου ήσυχο. Προϊστορικός και όχι προιστορικός, γιατί θα διαβάσεις πριστορικός. Ευρωπαϊκός και όχι ευρωπαικός, που διαβάζεται ευρωπεκός. Και προϋπόθεση και όχι προυπόθεση. Εντάξει; Απλό. Αμ δε. Στα σχόλια που ακολούθησαν την ανάρτηση θυμηθήκαμε και τον Μωϋσή – σιγά που θα τον ξεχνάγαμε. Όχι μόνο το ’χουμε δει σε παλιά βιβλία, αλλά μερικοί το ’χουμε δει και στα αναγνωστικά μας. Όταν ακόμη τα νύχια μας ήταν απαλότερα απ’ ό,τι είναι σήμερα. Εντάξει, βλέπω έναν εκεί στο βάθος και γελάει. Ησυχία, παρακαλώ. Τι ελέγαμε; Α, ναι, ότι σε παλιότερη τυπογραφία, αλλά και σε χειρογραφή βεβαίως, όλο και κάτι διαλυτικά κολλούσαμε – άνευ λόγου και αιτίας, όπως συν τω χρόνω συνειδητοποιήσαμε. Δείτε στην εικόνα: τι δουλειά είχαν τα διαλ...

πάντα έτσι ήσουν, όμορφη – ήθελα να το πω και μπαίναν τόσα ζητήματα που δε μπορούσα να το πω μόνο του, λες έβγαινε ανακατεμένο και μ’ άλλα ένα σωρό και σκεφτόμουν άστο, πώς να πεις χωρίς ν’ ακούγονται και τ’ άλλα, πώς να μιλήσεις και να ’ναι η φωνή καθαρή, χωρίς ηχώ, χωρίς θορύβους όμορφη, απλώς, χωρίς διαπραγμάτευση, χωρίς προϋποθέσεις, ξέρεις, εκείνο που νομίζει κανείς ότι δεν υπάρχει μόνο του στη γλώσσα, ότι με όλο και κάτι άλλο συνοδεύεται – αλλά όχι – εσύ ήσουν όμορφη το πόδι το λευκό, αυτό μου έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση – με άφηνε άλαλο πώς σχηματίζονταν τα σφυρά και οι ταρσοί, πώς εκτείνονταν τα μετατάρσια για να καταλήξουν στα ρωμαλέα θηλυκά σου δάκτυλα – ξέρεις, είπα θηλυκά, κι αναρωτιέται κανείς τι είναι εκείνο που κάνει θηλυκό ένα μακρύ μετατάρσιο που απολήγει στις όμορφες αυτές φάλαγγες – δεν ξέρω, είναι η απάντηση, κι ίσως αυτό να είναι και το μυστήριό σου, ότι δεν ξέρει κανείς τι είναι εκείνο που σε συνιστά, ποιο υλικό, τι ’ναι ύλη και τι το χάος, κι αρχίζουν τα πράματα κ...

Ἐκκλησία: σήμερα λέμε έτσι τον ναό. Το μέρος που μαζεύονται οι πιστοί. Τον οίκο του θεού. Ή περίπου. Από μια ριζούλα αρχαία. Πανάρχαια. *kelh₁- και *kl̥h₁-, που μας βγάζει στο καλέω και καλώ. Στο κλητός. Στον καλεσμένο και τον προσκεκλημένο. Στον παράκλητο και στην κλήση σε απολογία. Και σ’ εκείνη της Τροχαίας. Και του ανελκυστήρα. Αλλά παρασυρόμεθα. Καλώ, λέγαμε. Και εκκαλώ. Και Εκκλησία του Δήμου – δηλαδή το σώμα των συγκεκλημένων πολιτών. Στην Ελληνιστική Κοινή, έτσι λέγονταν και οι ρωμαϊκές λαϊκές συνελεύσεις. Τα comitia. Έκκλησία λοχῖτις, όλων των στρατευμένων, και ἐκκλησία φρατρική: comitia centuriata και comitia curiata. Αχ, πάλι παρασυρόμεθα. Και σήμαινε και το ψήφισμα. Συνεκδοχές λέγονται αυτά τα παιγνίδια. Μετωνυμικές διαδρομές: όταν οι Αθηναίοι έσυραν τον Ηρώδη τον Αττικό ενώπιον του φιλοσόφου αυτοκράτορος, του Μάρκου Αυρηλίου, «ἀναγιγνωσκομένης δὲ αὐτῷ καὶ Ἀθηναίων ἐκκλησίας», γράφει ο Φιλόστρατος, «οὕτως ἐσείσθη τὴν καρδίαν ὑφ᾽ ὧν ἤκουσεν, ὡς ἐς δάκρυα φανερὰ ὑπαχθῆναι»*, ...