Λωφῶσι, γράφει ο Ησύχιος, θα πει παύουσιν. Και λωφῆσαι, λέει το Μέγα Ετυμολογικόν, θα πει παύσασθαι. Όπως όταν βγάζουμε τον ζυγό από τα υποζύγια και τ’ αφήνουμε να ξαποστάσουν. Λωφάω, γράφει ο Σταματάκος, θα πει αναπαύομαι από την κούραση, ξεκουράζομαι, ανακουφίζομαι. Ο Chantraine συμφωνεί: λωφάω, λωφήσω, λελώφηκα – θα πει σταματώ, ανακουφίζομαι, παύω. Λωφήιος ο ανακουφιστικός και λώφησις η ανακούφιση, και με ιατρική σημασία. Κι ο Πανταζίδης στο Ομηρικόν Λεξικόν, κι αυτός συμφωνεί: λαμβάνω αναψυχήν, παύω. Και αναφέρει και το καταλωφάω, που περιέπεσε στη σημασία στέκομαι ακίνητος και σιωπηλός. Μάλιστα, κύριε. Λωφάζω. Κοινώς λουφάζω και λουπάζω. Λ’φάξτε! προστάζει αυστηρώς η παπαδιά τα κορίτσια, στο Χριστό στο Κάστρο. Σιωπή! Πάψτε! Που εκείνους τους καιρούς σήμαινε κάτι παραπάνω: αλίμονό σας αν ξαναδώσετε σημεία ζωής. Και τέλος, λουφάρω, δηλαδή βρίσκω τρόπους να μην τις κάνω τις δουλειές. Ιδίως όταν είναι επιβεβλημένες. Ή να μην τις κάνω ακριβώς.
Παραλλαγή πάλι είναι μία ελαφρώς διαφορετική εκδοχή ή λίγο αλλαγμένη μορφή ενός πράγματος, ενός προϊόντος, μιας ιδέας. Αλλά είναι και μια τεχνική μουσικής σύνθεσης. Να παίρνεις το μουσικό θέμα σου και να το επαναλαμβάνεις με αλλαγές ή αλλαγούλες – στην αρμονία, ας πούμε, ή στην ενορχηστρωτική δομή. Κοντινή λέξη η παράλλαξη, όταν ένα αντικείμενο φαίνεται να αλλάζει θέση ή να μετατοπίζεται άμα το κοιτάζουμε από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στην παράλλαξη αναφέρεται το βιβλίο του Ζίζεκ, The Parallax View: η φύση κάποιων πραγμάτων στην κοινωνία, την πολιτική και τη φιλοσοφία φαίνεται ριζικά διαφορετική ανάλογα με τη θέση του παρατηρητή. Σ' αυτήν και η ταινία του ’74 του Άλαν Πάκουλα, The Parallax View: αυτό που στο κοινό φαίνεται να είναι η πράξη ενός τρελού μοναχικού εκτελεστή, άμα το κοιτάξεις αλλιώς αποδεικνύεται μια άψογα οργανωμένη συνωμοσία. Από την οποία παράλλαξη μπορούμε να επιστρέψουμε και στη στολή παραλλαγής: τα στρατιωτικά ρούχα με σχέδια απόκρυψης. Καμουφλάζ. Που κοιτάς τον φαντάρο, οπλισμένο σαν αστακό, και νομίζεις ότι βλέπεις φυλλώματα – κάτι δεντράκι θα είναι, λες.
Εξ ου Λούφα και Παραλλαγή, η ταινία του Περράκη. Και πριν γίνει ταινία, οι λέξεις ήταν ήδη στα χείλη των φαντάρων. Αλλά ο συνδυασμός παρήγαγε νέα έννοια που την αγκάλιασε το έθνος: μην κάνεις τίποτα και πέρνα κάτω από το ραντάρ.
Οδηγός επιβίωσης. Διότι η πραγματικότης είναι ιδιαίτερα σκληρή και άβολη. Σαν χαλίκι ένα πράμα.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου