Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Σείκιλος



Μοιράζεται μαζί μας στη «Δόξα του Ετερόκλητου» ο φίλος Δημήτρης Φύσσας μια πολύ ενδιαφέρουσα εκτέλεση της μουσικής τού επιγράμματος του Σείκιλου που βρέθηκε χαραγμένο σε επιτύμβια στήλη στο σημερινό Αϊντίνι της Τουρκίας και που θεωρείται το αρχαιότερο σωζόμενο έργο ελληνικής μουσικής.

Είναι της Ισλανδής συνθέτριας και τσελίστριας Gyða Valtýsdóttir από το άλμπουμ της «Epicycle». Κιθάρα ο Shahzad Ismaily, ντραμς ο Julian Sartorius και φωνές η Kristín Anna Valtýsdóttir και η Ásthildur Valtýsdætur, αδελφές της Gyða.

Περί ονομάτων λοιπόν, (αφού για ευκολία του αναγνώστη απλοποιήθηκαν οι γραφές τους) και εις περαιτέρω Δόξαν του Ετερόκλητου του Δημήτρη:

Στα Ισλανδικά τα επώνυμα δεν είναι μόνο δηλωτικά πατρός (πατέρας Γιάννης – γιος Γιαννόπουλος, Γιαννίδης, Ιωάννου – δηλαδή ο γιος του Γιάννη κ.λπ.), αλλά και μητρός: Gyda Valtysdottir θα πει «Gyda η κόρη της Valty».

Και μάλιστα δεν περνούν από γενιά σε γενιά. Το επώνυμο της κόρης της Gyda, δε θα είναι Valtysdottir όπως και της μάνας της αλλά Gydasdottir που θα πει «η κόρη της Gyda». Μάνα και κόρη θα 'χουν διαφορετικό επώνυμο γιατί το μικρό όνομα της μάνας της καθεμιάς είναι διαφορετικό.

Το ίδιο και στ' αγόρια: το επώνυμο του γιου του Kristjan Einarsson δε θα είναι Einarsson αλλά Kristjansson. Και της κόρης του θα είναι Kristjansdottir.

Ναι. Από τόσο μακρινή χώρα είναι η Gyda και οι αδελφές της, η Kristin Anna και η Asthildur, που, σημάδι ότι έχουν την ίδια μάνα, έχουν κοινό επώνυμο. Αγάπησαν το έργο του Σείκιλου και το περιέλαβαν σε άλμπουμ που ονόμασαν «Επίκυκλος».

Στον «Επίκυκλο» της Valtysdottir, κιθάρα παίζει ο Shahzad Ismaily. Νεοϋορκέζος, γιος Πακιστανών μεταναστών. Το αραβικό όνομά του θα πει «μέλος της Ισμαΐλιας σέχτας». Και κρουστά ο Julian Sartorius. Από του Ιουλιανό και τον Ιούλιο. Και από τον Ράπτη ή Ραπτικό. Όνομα προφανώς λατινικό, ποιος ξέρει όμως από ποια χώρα. Τέτοια ονόματα βρίσκει κανείς από τη Σουηδία και την Ολλανδία ώς τη Γερμανία.

Μιλώντας για καταγωγές, και για να φύγουμε από τον «Επίκυκλο»: από τα μέρη του Σείκιλου, από το Αϊδίνι δηλαδή, είναι προφανές ότι καταγόταν κάποιος πρόγονος του Κώστα Αϊδινίου, διεθνούς ποδοσφαιριστή του Ηρακλή και του Ολυμπιακού, εβδομηντάρη σήμερα, γεννημένου στη Φλώρινα. Εδώ το επώνυμο περνούσε από πατέρα σε γιο, παράδοση που συνεχιζόταν μέχρι πριν λίγα χρόνια. Η γραμμή θα κοβόταν μόνο με τον γάμο κάποιας κόρης Αϊδινίου.

Όσο για τον Φρύγιο Τρόπο του Σείκιλου, αυτός είναι ένας από ένα σύστημα οκτώ κλιμάκων (τρόπων) στις οποίες αναφέρεται ο Αριστόξενος ο Ταραντίνος, μαθητής του Αριστοτέλη και συγγραφέας των «Αρμονικών στοιχείων», βασικής πηγής των γνώσεών μας περί την Αρχαία Ελληνική μουσική. Τα ονόματά τους, Δώριος και Υποδώριος, Φρύγιος και Υποφρύγιος, Λύδιος, Υπολύδιος, Μιξολύδιος και Υπομιξολύδιος, δεν είναι του Αριστόξενου. Θεωρήθηκε ότι τα έδωσε ο Άγιος Αμβρόσιος, κατά κόσμον Aurelius Ambrosius, επίσκοπος των Μεδιολάνων, δηλαδή του Μιλάνου, ένας από τους Πατέρες της χριστιανικής εκκλησίας. Και υμνογράφος και μουσικός.

Μικρός δεν είναι ο κόσμος;



Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σαρανταπέντε

Σαρανταπέντε είναι. Δε μπορεί. Κάποιος απ’ όλους θα ’ναι δικός σου. Γνωστός, φίλος, φίλος φίλου, φίλη, φιλεναδοφίλη – έχουμε απ’ όλα. Γιάννης και να γειάνεις είναι διπλανά, δεν είναι; Μπα. Ρίμα κάνει, τον κορέκτορα μπερδεύει, αλλά δεν έχει σχέση. Ή, νομίζεις ότι Ιωάννης κάτι έχει με αυγή. Το φως. Αλλά ούτε. Δεν είναι καν ελληνικά. Εβραίικα είναι. Yəhôḥānān (יהוחנן) και πιο σύντομα Yôḥānān (יוחנן). Δεν είμαστε και πολύ  μακριά από τον Εβραίο Θοδωρή. Το όνομα θα πει δώρο Θεού ή ο Θεός γενναιόδωρος. Παίζει κι έτσι, παίζει κι αλλιώς. Όπως το πάρεις. Κι έχουμε και τον Yaḥyā (يحيى). Αραβικά. Στο Κοράνι, στο Σουράτ Μαριάμ, ο γιός τού ηλικιωμένου Ζαχαρία και της επίσης ηλικιωμένης και στείρας γυναίκας του (19:1-15). Που όμως το Βιβλικό του όνομα είναι Yūḥannā (يوحنا). Όπως και να ΄χει, όχι σαρανταπέντε – εκατόν πέντε είναι, ζωή να ’χουν. Και τους ξέρουμε όλους. John F. Kennedy, Joan Baez, Johnny Depp, Jane Fonda, Janet Jackson, Janis Joplin, Jean Simmons για να πιάσουμε τους αγγλοτέτοιους....

Super flumina Babylonis

Super flumina Babylonis ilic sedimus et flevimus dum recordaremur tui, Sion in salicibus in medio eius suspendimus organa nostra. Στους ποταμούς της Βαβυλώνος εκεί καθίσαμε και κλάψαμε ενώ σε αναθυμόμασταν, Σιών (και) πάνω στις ιτιές, καταμεσής (της Βαβυλώνος) κρεμάσαμε τα όργανά μας. Πρόκειται για τους στίχους από τον Ψαλμό 136 κατά την εβραϊκή αρίθμηση (137 στη Βουλγκάτα), διάπυρη στιγμή του διωγμού, παρακάτω στη Μετάφραση τῶν Ἑβδομήκοντα: Ἐπὶ τῶν ποταμῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαμεν καὶ ἐκλαύσαμεν ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών· ἐπὶ ταῖς ἰτέαις ἐν μέσῳ αὐτῆς ἐκρεμάσαμεν τὰ ὄργανα ἡμῶν· Οι Εβραίοι είναι εξόριστοι στους ποταμούς της Βαβυλώνας. Υποδουλωμένοι πλέον, θυμούνται την Ιερουσαλήμ και θρηνούν. Κι εκεί, στη Βαβυλώνα, πάνω στις ιτιές, κρεμούν το τραγούδι τους και δε θα το ξαναπιάσουν. Γιατί αυτοί που τους έφεραν εκεί, τους ζήτησαν να ψάλουν ιερά τραγούδια. Και τους έλεγαν: ψάλετέ μας τα ιερά άσματά σας, της Σιών. Κι οι Εβραίοι έλεγαν: πώς θα ψάλουμε εδώ τα ιερά μας άσματα; εδώ, στην...

Αρτινή

Είναι περίπλοκο, γι’ αυτό δώσε βάση: Η Αλίφε είναι ήταν —και είναι— μια πόλη της Ιταλίας, στην Καζέρτα, δηλαδή στην Καμπανία. Ο οικισμός στους γύρω λόφους βρίσκεται εκεί απ’ την Εποχή του Σιδήρου και δώθε. Πα να πει, χοντρικά, απ’ τον δέκατο αιώνα κι ύστερα. Απ’ όταν η παράδοση θέλει τον Ιησού του Ναυή να οδηγεί τον λαό μέσα στη Χαναάν. Απ’ τον καιρό που στην Αίγυπτο περνάμε στην εικοστή Δυναστεία και τον Ραμσή Γ΄ – στα μπερδέματα με το ιερατείο και στις απεργίες στο Σετ Μάατ, τον Τόπο της Αλήθειας – στο σημερινό Ντέιρ ελ-Μεντίνα. Από τόσο παλιά. Πάνω κάτω, πάντα, εντάξει; Σαμνιτικό όνομα η Αλίφε. Τι θα πει Σαμνιτικό, θα μου πεις τώρα: το Σάμνιον ήταν περιοχή στη Νότια Ιταλία, έτσι το λέγαν οι ξένοι, οι ίδιοι λεγόντουσαν Σαφινείς, συγγενείς των Σαβίνων, πα να πει ινδοευρωπαίοι, οσκικά μιλούσαν, πολέμησαν κατά της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, συμμάχησαν με τον Πύρρο της Ηπείρου, βίος και πολιτεία, κι ύστερα εξεγέρθησαν στον Κοινωνικό Πόλεμο, αλλά ο Σύλλας τούς αποδεκάτισε – Σαμν...