Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αγία Ζώνη




Ανηγέρθη δαπάναις των ενοριτών, τη επιμελεία των ιερέων και των επιτρόπων, και εθεμελιώθη εν έτει 1921, από τον τότε διάδοχο και κατόπιν βασιλέα Γεώργιο Β΄. Καθηγιάσθη τω 1925. Αρχιτέκτων Αθ. Ι. Δεμίρης.

Μεγάλος ναός. 23 μέτρα πλάτος και κοντά 30 μέτρα μήκος χωρίς την κόγχη. Ελεύθερος σταυροειδής με τρούλο. Με εσωνάρθηκα κι εξωνάρθηκα στα δυτικά, στην κύρια είσοδο, και με σκάλα μνημειώδη μπροστά, μάρμαρο εφτά μέτρα πλάτος.

Μπροστά, στα ανατολικά, τρίκογχο ιερό. Και μπροστά του, μαρμάρινες κιγκλίδες. Δεξιά κι αριστερά η νότια, κι απέναντί της η βόρεια είσοδος, ανοίγονται κάτω από τα άκρα τής εγκάρσιας κεραίας του σταυρού. Κι απ’ έξω πρόπυλα. Στεγασμένοι χώροι με στύλους, που οδηγούν στις εισόδους αυτές.

Ναός αφιερωμένος στην Τιμία Ζώνη. Που την είχε υφάνει με τα χέρια Της και που την άφησε ευλογία στον Θωμά ο οποίος μόλις είχε καταφθάσει από τις Ινδίες όπου βρισκόταν. Ναι, τον Απόστολο. Κι έτσι βγήκε το συμπέρασμα ότι αναλήφθηκε και δε βρισκόταν στον τάφο στη Γεθσημανή, εκεί που την κλαίγαν οι άλλοι Απόστολοι. Και που ύστερα τον ηύρε η Αγία Ελένη, τον τάφο, —όλα τα 'βρισκε αυτή—, και τον έκτισε, κι ύστερα, το 395, ο Αρκάδιος, ο ένας από τους δυο γιούς τού Θεοδοσίου Α΄, ο Ανατολικός, ηύρε την Ζώνη την ίδια και την έφερε στη Βασιλεύουσα. 31 Αυγούστου. Η τελευταία ημέρα του εκκλησιαστικού έτους. Την έφερε και την κατέθεσε και την είπε Αγίαν Σορόν.

Γιορτάζει την Κατάθεση ο εν λόγω Ναός. Της Αγίας Ζώνης, έτσι λέγεται. Με γύρω γύρω τις οδούς Αγίας Ζώνης, Κύπρου, Επτανήσου και Λέλας Καραγιάννη. Και εντός του περιτοιχίσματος, τον μικρό αρχικό, πολύ παλαιότερο ναό. Που είχε ανεγερθεί δαπάναις Όλγας και Αλεξάνδρου Οζερώφ, πρεσβευτών τής Ρωσίας, εν έτει 1843. Όταν ακόμη η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε τον τελευταίο της σουλτάνο, τον Αμπντούλ Μετζίτ Β΄ κι η Ρωσία τσάρο, δηλαδή καίσαρα, τον Νικόλαο Α΄. Στην Αγγλία η Βικτωρία είχε μόλις παντρευτεί τον Αλβέρτο, και στην Αμερική ο Τζον Τάιλερ ήταν ο 10ος Πρόεδρος.

Και μέχρι να γίνει ο καθαγιασμός του σημερινού ναού, τον Μάιο τού '25, είχε απελευθερωθεί η Θεσσαλονίκη, είχε γίνει ο Πρώτος Παγκόσμιος, και είχε συντελεστεί η Μικρασιατική Καταστροφή. Κι έναν μήνα μετά, τον Ιούνιο, εκδηλωνόταν το κίνημα της 25ης στην Αθήνα, και πρωθυπουργός γινόταν ο Πάγκαλος. Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν υπήρχε πια. Ούτε τσάρος. Την —τότε— ΕΣΣΔ την είχε αναγνωρίσει η Αγγλία ένα χρόνο πριν. Και Αμερικάνος πρόεδρος ήταν ο αντιπρόεδρος τού Χάρντινγκ, ο Κούλιτζ.

Μεγάλος ναός η Αγία Ζώνη Κυψέλης. Με τις αγιογραφίες τού Στέφανου Ασμάνη. Στην εικόνα η νότια είσοδος, κάτω απ’ το νότιο τμήμα τής εγκάρσιας κεραίας του σταυρού.

Απόγευμα.


-------------------------------

Στοιχεία για την αρχιτεκτονική τού Ναού από το πλούσιο σημείωμα τού Γιάννη Α. Καρατζόγλου, Η Αγία Ζώνη Κυψέλης.











Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σαρανταπέντε

Σαρανταπέντε είναι. Δε μπορεί. Κάποιος απ’ όλους θα ’ναι δικός σου. Γνωστός, φίλος, φίλος φίλου, φίλη, φιλεναδοφίλη – έχουμε απ’ όλα. Γιάννης και να γειάνεις είναι διπλανά, δεν είναι; Μπα. Ρίμα κάνει, τον κορέκτορα μπερδεύει, αλλά δεν έχει σχέση. Ή, νομίζεις ότι Ιωάννης κάτι έχει με αυγή. Το φως. Αλλά ούτε. Δεν είναι καν ελληνικά. Εβραίικα είναι. Yəhôḥānān (יהוחנן) και πιο σύντομα Yôḥānān (יוחנן). Δεν είμαστε και πολύ  μακριά από τον Εβραίο Θοδωρή. Το όνομα θα πει δώρο Θεού ή ο Θεός γενναιόδωρος. Παίζει κι έτσι, παίζει κι αλλιώς. Όπως το πάρεις. Κι έχουμε και τον Yaḥyā (يحيى). Αραβικά. Στο Κοράνι, στο Σουράτ Μαριάμ, ο γιός τού ηλικιωμένου Ζαχαρία και της επίσης ηλικιωμένης και στείρας γυναίκας του (19:1-15). Που όμως το Βιβλικό του όνομα είναι Yūḥannā (يوحنا). Όπως και να ΄χει, όχι σαρανταπέντε – εκατόν πέντε είναι, ζωή να ’χουν. Και τους ξέρουμε όλους. John F. Kennedy, Joan Baez, Johnny Depp, Jane Fonda, Janet Jackson, Janis Joplin, Jean Simmons για να πιάσουμε τους αγγλοτέτοιους....

Αρτινή

Είναι περίπλοκο, γι’ αυτό δώσε βάση: Η Αλίφε είναι ήταν —και είναι— μια πόλη της Ιταλίας, στην Καζέρτα, δηλαδή στην Καμπανία. Ο οικισμός στους γύρω λόφους βρίσκεται εκεί απ’ την Εποχή του Σιδήρου και δώθε. Πα να πει, χοντρικά, απ’ τον δέκατο αιώνα κι ύστερα. Απ’ όταν η παράδοση θέλει τον Ιησού του Ναυή να οδηγεί τον λαό μέσα στη Χαναάν. Απ’ τον καιρό που στην Αίγυπτο περνάμε στην εικοστή Δυναστεία και τον Ραμσή Γ΄ – στα μπερδέματα με το ιερατείο και στις απεργίες στο Σετ Μάατ, τον Τόπο της Αλήθειας – στο σημερινό Ντέιρ ελ-Μεντίνα. Από τόσο παλιά. Πάνω κάτω, πάντα, εντάξει; Σαμνιτικό όνομα η Αλίφε. Τι θα πει Σαμνιτικό, θα μου πεις τώρα: το Σάμνιον ήταν περιοχή στη Νότια Ιταλία, έτσι το λέγαν οι ξένοι, οι ίδιοι λεγόντουσαν Σαφινείς, συγγενείς των Σαβίνων, πα να πει ινδοευρωπαίοι, οσκικά μιλούσαν, πολέμησαν κατά της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, συμμάχησαν με τον Πύρρο της Ηπείρου, βίος και πολιτεία, κι ύστερα εξεγέρθησαν στον Κοινωνικό Πόλεμο, αλλά ο Σύλλας τούς αποδεκάτισε – Σαμν...

Τζαμί

Ἐκκλησία: σήμερα λέμε έτσι τον ναό. Το μέρος που μαζεύονται οι πιστοί. Τον οίκο του θεού. Ή περίπου. Από μια ριζούλα αρχαία. Πανάρχαια. *kelh₁- και *kl̥h₁-, που μας βγάζει στο καλέω και καλώ. Στο κλητός. Στον καλεσμένο και τον προσκεκλημένο. Στον παράκλητο και στην κλήση σε απολογία. Και σ’ εκείνη της Τροχαίας. Και του ανελκυστήρα. Αλλά παρασυρόμεθα. Καλώ, λέγαμε. Και εκκαλώ. Και Εκκλησία του Δήμου – δηλαδή το σώμα των συγκεκλημένων πολιτών. Στην Ελληνιστική Κοινή, έτσι λέγονταν και οι ρωμαϊκές λαϊκές συνελεύσεις. Τα comitia. Έκκλησία λοχῖτις, όλων των στρατευμένων, και ἐκκλησία φρατρική: comitia centuriata και comitia curiata. Αχ, πάλι παρασυρόμεθα. Και σήμαινε και το ψήφισμα. Συνεκδοχές λέγονται αυτά τα παιγνίδια. Μετωνυμικές διαδρομές: όταν οι Αθηναίοι έσυραν τον Ηρώδη τον Αττικό ενώπιον του φιλοσόφου αυτοκράτορος, του Μάρκου Αυρηλίου, «ἀναγιγνωσκομένης δὲ αὐτῷ καὶ Ἀθηναίων ἐκκλησίας», γράφει ο Φιλόστρατος, «οὕτως ἐσείσθη τὴν καρδίαν ὑφ᾽ ὧν ἤκουσεν, ὡς ἐς δάκρυα φανερὰ ὑπαχθῆναι»*, ...