Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κάνθαρος

 












«Τῶν δὲ πτηνῶν μὲν ἀναίμων δὲ τὰ μὲν κολεόπτερά ἐστιν – ἔχει γὰρ ἐν ἐλύτρῳ τὰ πτερά, οἷον αἱ μηλολόνθαι καὶ οἱ κάνθαροι», γράφει ο Αριστοτέλης (Τῶν περὶ τὰ ζῷα ἱστοριῶν Α΄).

Άρα σκάνθαρος. Σκανθάριον. Σκαθάρι.

Κολεόπτερον. Έντομον, δηλαδή, από την πολυαριθμότερη κατηγορία. Τριακόσιες χιλιάδες είδη, λένε οι εγκυκλοπαίδειες. Κολεός, σου λέει ο Αριστοτέλης. Που θα πει θήκη. Θηκάρι. Και πτερόν. Γιατί θηκάρι και πτερόν; Διότι έχουν δύο ζευγάρια φτερά αυτά τα σούπερ μοντέλα. Το έξω ζευγάρι είναι σκληρό και δεν είναι για να πετάει. Είναι κουκούλα. Ασπίδα. Προστατεύει το πίσω μέρος του σώματος και σκεπάζει τα πραγματικά φτερά. Όταν το πουλάκι μας θελήσει να πετάξει, τα έλυτρα, όπως τα περιέγραψε ο σοφός, αυτά δηλαδή τα σκληρά καλύμματα, ανασηκώνονται, και τα πραγματικά φτερά ελευθερώνονται. Βζζζζζζζζτ, και πετάει το τανκ.

Κονβερτίμπλ δηλαδή. Κι έρχεται ύστερα ο άλλος και σου λέει Άστον Μάρτιν και Μποντ. Τζέιμς Μποντ. Σιγά! Τεχνολογία στο πάτερο. Εδώ, κύριε: το απόλυτο εργαλείο. Βζζζζζζζζτ, και πέταξε.

Μποντ είπαμε, και Μπιτλς σκεφτήκαμε. Beatles, βέβαια, αλλά σκαθάρια τους είπαμε. Beetles. Από τα παλιά αγγλικά, bitela, από το πρωτογερμανικό *bitan, κι αυτό από το πρωτοϊνδοευρωπαϊκό *bheid-. Τι θα πει; Συνδέεται με το χωρίζω, το μοιράζω και το διαιρώ. Κάνω ή κόβω κομματάκια. Από κει βγαίνει και το bite, το δαγκώνω, και το bait, το δόλωμα.

Τι να κάνουμε; Άμα γκουγκλάρεις «σκαθάρι», μόνο έντομα δε βγάζει. Τους Μπιτλς θα βγάλει πρώτους και τα Φόλκσβάγκεν δεύτερα. Το θρυλικό Φάου Βε. Φολκς Βάγκεν, το αμάξι του λαού. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1937 από το Γερμανικό Μέτωπο Εργασίας. Deutsche Arbeitsfront. Ήταν η κρατική συνδικαλιστική οργάνωση που επιτρεπόταν να δραστηριοποιείται στη Γερμανία τού Τρίτου Ράιχ. Εργατική οργάνωση. Παραστρατιωτικό σώμα σχεδόν. Μεγάλη ιστορία.

Προχώρει βρε χρυσέ μου, είπε η γυναίκα του, απηυδισμένη.

Έχουν και οι σκαθαρίνες τα όριά τους.


----------------------------------

Ευχαριστώ τον Γιώργο Παπαγγελή για την συμβολή.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σαρανταπέντε

Σαρανταπέντε είναι. Δε μπορεί. Κάποιος απ’ όλους θα ’ναι δικός σου. Γνωστός, φίλος, φίλος φίλου, φίλη, φιλεναδοφίλη – έχουμε απ’ όλα. Γιάννης και να γειάνεις είναι διπλανά, δεν είναι; Μπα. Ρίμα κάνει, τον κορέκτορα μπερδεύει, αλλά δεν έχει σχέση. Ή, νομίζεις ότι Ιωάννης κάτι έχει με αυγή. Το φως. Αλλά ούτε. Δεν είναι καν ελληνικά. Εβραίικα είναι. Yəhôḥānān (יהוחנן) και πιο σύντομα Yôḥānān (יוחנן). Δεν είμαστε και πολύ  μακριά από τον Εβραίο Θοδωρή. Το όνομα θα πει δώρο Θεού ή ο Θεός γενναιόδωρος. Παίζει κι έτσι, παίζει κι αλλιώς. Όπως το πάρεις. Κι έχουμε και τον Yaḥyā (يحيى). Αραβικά. Στο Κοράνι, στο Σουράτ Μαριάμ, ο γιός τού ηλικιωμένου Ζαχαρία και της επίσης ηλικιωμένης και στείρας γυναίκας του (19:1-15). Που όμως το Βιβλικό του όνομα είναι Yūḥannā (يوحنا). Όπως και να ΄χει, όχι σαρανταπέντε – εκατόν πέντε είναι, ζωή να ’χουν. Και τους ξέρουμε όλους. John F. Kennedy, Joan Baez, Johnny Depp, Jane Fonda, Janet Jackson, Janis Joplin, Jean Simmons για να πιάσουμε τους αγγλοτέτοιους....

Αρτινή

Είναι περίπλοκο, γι’ αυτό δώσε βάση: Η Αλίφε είναι ήταν —και είναι— μια πόλη της Ιταλίας, στην Καζέρτα, δηλαδή στην Καμπανία. Ο οικισμός στους γύρω λόφους βρίσκεται εκεί απ’ την Εποχή του Σιδήρου και δώθε. Πα να πει, χοντρικά, απ’ τον δέκατο αιώνα κι ύστερα. Απ’ όταν η παράδοση θέλει τον Ιησού του Ναυή να οδηγεί τον λαό μέσα στη Χαναάν. Απ’ τον καιρό που στην Αίγυπτο περνάμε στην εικοστή Δυναστεία και τον Ραμσή Γ΄ – στα μπερδέματα με το ιερατείο και στις απεργίες στο Σετ Μάατ, τον Τόπο της Αλήθειας – στο σημερινό Ντέιρ ελ-Μεντίνα. Από τόσο παλιά. Πάνω κάτω, πάντα, εντάξει; Σαμνιτικό όνομα η Αλίφε. Τι θα πει Σαμνιτικό, θα μου πεις τώρα: το Σάμνιον ήταν περιοχή στη Νότια Ιταλία, έτσι το λέγαν οι ξένοι, οι ίδιοι λεγόντουσαν Σαφινείς, συγγενείς των Σαβίνων, πα να πει ινδοευρωπαίοι, οσκικά μιλούσαν, πολέμησαν κατά της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, συμμάχησαν με τον Πύρρο της Ηπείρου, βίος και πολιτεία, κι ύστερα εξεγέρθησαν στον Κοινωνικό Πόλεμο, αλλά ο Σύλλας τούς αποδεκάτισε – Σαμν...

Τζαμί

Ἐκκλησία: σήμερα λέμε έτσι τον ναό. Το μέρος που μαζεύονται οι πιστοί. Τον οίκο του θεού. Ή περίπου. Από μια ριζούλα αρχαία. Πανάρχαια. *kelh₁- και *kl̥h₁-, που μας βγάζει στο καλέω και καλώ. Στο κλητός. Στον καλεσμένο και τον προσκεκλημένο. Στον παράκλητο και στην κλήση σε απολογία. Και σ’ εκείνη της Τροχαίας. Και του ανελκυστήρα. Αλλά παρασυρόμεθα. Καλώ, λέγαμε. Και εκκαλώ. Και Εκκλησία του Δήμου – δηλαδή το σώμα των συγκεκλημένων πολιτών. Στην Ελληνιστική Κοινή, έτσι λέγονταν και οι ρωμαϊκές λαϊκές συνελεύσεις. Τα comitia. Έκκλησία λοχῖτις, όλων των στρατευμένων, και ἐκκλησία φρατρική: comitia centuriata και comitia curiata. Αχ, πάλι παρασυρόμεθα. Και σήμαινε και το ψήφισμα. Συνεκδοχές λέγονται αυτά τα παιγνίδια. Μετωνυμικές διαδρομές: όταν οι Αθηναίοι έσυραν τον Ηρώδη τον Αττικό ενώπιον του φιλοσόφου αυτοκράτορος, του Μάρκου Αυρηλίου, «ἀναγιγνωσκομένης δὲ αὐτῷ καὶ Ἀθηναίων ἐκκλησίας», γράφει ο Φιλόστρατος, «οὕτως ἐσείσθη τὴν καρδίαν ὑφ᾽ ὧν ἤκουσεν, ὡς ἐς δάκρυα φανερὰ ὑπαχθῆναι»*, ...